Straty

We wszystkich wcześniejszych wpisach pojawia się słowo strata. Albo w kontekście idei LM jako eliminacji strat, albo czynnik zmniejszający zysk.

Co to właściwie jest?

Strata (z jap. Muda) są to czynności, które nie dodają wartości dla klienta, a więc z jego punktu są zbędne.

Można wyróżnić dwa typy Muda:
a) konieczne
b) zbędne

Marnotrawstwo konieczne to czynności, które ze strony klienta nie są niezbędne i za które nie chce płacić. Jednak patrząc ze strony procesu technologicznego czynności te są konieczne do wytworzenia produktu. Z punktu LM należy sprawdzić, co jest powodem tych strat co należy zrobić by je wyeliminować. A zanim eliminacja będzie możliwa trzeba je minimalizować.

W przypadku mudy zbędnej sposób postępowania jest prosty – od samego początku należy rozpocząć działania mające na cele eliminację strat.

Lean Management wyróżnia siedem typów strat:
1. Nadprodukcja
2. Zbędny ruch
3. Oczekiwanie
4. Zbędny transport
5. Zapasy
6. Wady
7. Nadmierna obróbka

Lean a zysk

Jednym z impulsów zainteresowania się Leanem jest chęć uzyskiwania większego zysku. Tym razem więc może kilka słów o nim właśnie i jaki ma związek z LM.

Ogólnie przyjęta definicja zysku (jak również chyba najbardziej popularna i chyba przez każdego znana) jest następująca:

zysk = przychody – koszty

I chyba nikt nie będzie kwestionował jej sensu. Prawda?

Patrząc poprzez – nazwijmy to – „stare” podejście zapewne każdy przedsiębiorca uzyskiwany zysk widział tak:

koszt + zysk = cena sprzedaży

Mówiąc krótko: do ceny kosztów wytworzenia/zakupu sprzedawanego/produkowanego wyrobu dodawał z góry określony zysk i powstawała cena sprzedaży.

Lean podchodzi do zysku w zupełnie inny sposób:

cena sprzedaży – koszty – straty = zysk

Podejście różni się diametralnie. Poniżej krótkie wyjaśnienia pojęć.

Cena sprzedaży – cena którą w obecnych czasach ustala klient. Robi to w bardzo prosty sposób: albo chce kupić za daną cenę (czyli w jego decyzji jest aprobata ceny) lub nie chce (brak aprobaty danej ceny). Podejście takie jest spowodowane dużą konkurencją.

Koszty – pojawiają się zawsze przy produkcji, w dzisiejszych czasach ciężko wytworzyć coś bez kosztów (koszty pracy, materiałów produkcyjnych, eksploatacyjnych itp). Zawsze trzeba starać się minimalizować koszty jednakże zbyt duża minimalizacja może odbić się na jakości produktów.

Straty – wszelkie czynności, które są zbędne w procesach zachodzących w firmach lecz występują. Celem LM jest eliminacja lub przynajmniej minimalizacja strat. O stratach napiszę innym razem.

Według filozofii Lean zysk jest jedynie wynikiem. Wpływ na niego jest poprzez zmianę wymienionych wyżej składowych.

Patrząc raz jeszcze na równanie widać, że największy wpływ mamy na występowanie strat. Dlatego też należy dokładać wszelkich starań by ich unikać.

Na początek trochę historii

Co to jest Lean Management? Nie pamiętam ile już razy usłyszałem to pytanie… pomyślałem więc, że od odpowiedzi na nie można zacząć pisanie bloga…

Lean w języku angielskim oznacza „szczupły”, „odchudzony”. Jeżeli popatrzylibyśmy dodatkowo przez pryzmat tego co dzieje się w przedsiębiorstwie można powiedzieć ze chodzi o odchudzone wytwarzanie. Odchudzenie polega na usunięciu z procesów niepotrzebnych czynności (marnotrawstw, strat).

Lean Management (Manufacturing) oznacza odchudzone zarządzanie (produkcję).

Pierwszy raz określenie to pojawiło się w książce naukowców z Massachussets Institute of Technology w Bostonie: James P. Womack, Daniel T. Jones i Daniel Roos w wydanej w 1991 roku książce „Maszyna która zmieniła świat” (The Machine That Changed the World). Zamieścili w niej porównanie nakładów i wyników przedsiębiorstw amerykańskich, europejskich i japońskich. Uznali, że liderem jest firma Toyota, a jej system produkcji nazwali Lean manufacturing. Dlatego też dla wielu osób Lean utożsamiany jest z firmą Toyota.

Jednakże jeszcze przed tą japońską firmą produkującą samochody był jeden człowiek, który również przyczynił się do powstania odchudzonej produkcji. Ten człowiek to Henry Ford, który po raz pierwszy zastosował linię technologiczną, czyli stworzył flow production. Był to zalążek płynnej produkcji. Nie był to system doskonały. Każdy zna chyba najbardziej popularne stwierdzenie H. Forda: „Możemy wyprodukować samochód w każdym kolorze o ile będzie to kolor czarny”. Produkcja była ograniczona do jednego standardu (jeden kolor i wyposażenie).

Tyle historii, a co w teraźniejszości? Lean wywodzi się z motoryzacji, jednakże obecnie można zauważyć działające narzędzia w wielu innych branżach. Filozofia produkowania bez strat jest coraz bardziej popularna. Zwiększa się również świadomość ludzi w tym temacie.

Widać również efekty wprowadzanych zmian w przedsiębiorstwach. Toyota gdyby nie obecny kryzys w  2008 roku zostałaby największą firmą samochodowa na świecie. Z drugiej strony jest lepiej przygotowana do funkcjonowania w czasach kryzysu.

Może, drogi czytelniku, również trafiłeś w to miejsce Internetu z powodu chęci poznania lepiej LM?

Start

Witam,

ideą powstania bloga jest chęć dzielenia się doświadczeniami i uwagami dotyczącymi narzędzi leanowych. Myślę, że uda się aktualnie przerzucać myśli na bloga.

Będzie co nieco o samych idei Lean Management, o poszczególnych narzędziach oraz luźne myśli powiązane z LM.

Zapraszam do czytania i komentowania